1. Pengertian Pidarta
Pidarta inggih punika bebaosan daging pikayun sane kawedar ring ajeng anak sareng akeh mangda napi sane kawedar punika prasida karesepang saha kalaksanayang.
2. Wangun Pidarta
a. Purwaka/Pamahbah
1) Pangastuti (pangastungkara)
2) Pangayubagia ring Ida Hyang Widhi
3) Pasinahan anggan pamidarta
b. Daging Pidarta
Daging pidarta kaanutang ring:
1) Unteng karya
2) Tema sane kaicen antuk lembaga
3) Manut tetujon bebaosan
c. Pamuput
Sane lumrah kabaosang ring pamuput pidarta:
1) Pacutetan daging bebaosan
2) Matur suksma ring pamiarsa
3) Nunas pangampura
4) Parama santih
4. Tetikesan Mapidarta
1) Wicara inggih punika ngeninin indik topik utawi tema pidarta
2) Wiraga inggih punika bahasa tubuh sang sane maktayang pidarta
3) Wirama inggih punika tata suara sane mapaiketan ring suara miwah intonasi
4) Wirasa inggih punika penghayatan ritatkala maktayang pidarta
5) Wesata inggih punika nyobiahang pidarta antuk pikayun sane manut wiraga.
4. Panureksan Mapidarta
1) Pengelolaan tema
Murdan pidarta miwah daging mangda manut ring tema sane kaicen antuk lembaga sane ngawentenang lomba.
2) Bahasa
Bali. Sane katureksa minakadi suara (vokal), pelafalan, miwah anggah ungguhing basa
3) Penguasaan materi
Duaning sang mapidarta pacang nenten nganggen teks yening wenten nenten lancar pacang ngirangin nilai.
4) Amanat
Amanat sane katureksa manut tema utawi topik sane kabosang.
5) Penampilan
Sane katureksa inggih punika wiraga utawi bahasa tubuh sang pamidarta mangda manut ring napi sane kabaosang.
5. Luir Bebaosan Mapidarta
1) Pidarta (pidato)
Dagingnyane umum nenten ngeninin indik ajahan agama. Upami pidarta pamilet lomba ring pakraman (indik narkoba).
2) Dharma wecana
Dagingnyane indik ajahan agama. Upami: Bebaosan Ida Pedanda Made Gunung ring Bali TV.
3) Sambrama wecana
Pinaka panyanggra sajeroning acara pakraman. Upami penyanggra Kelian Banjar Dinas ring Ulang Tahun Seka Teruna.
4) Atur piuning
Nguningayang kawentenan karya sane kalaksanayang. Upami Atur piuning Manggala Karya ulang tahun.
6. Istilah sane mapaiketan ring pidarta basa Bali minakadi:
1) Dharma tula : pabligbagan umum (diskusi).
2) Widya tula : pabligbagan saindik indik daging kaweruhan.
3) Dharma suaka bebaosan ngaptiang kapiolasan : patemon madharmasuaka.
4) Sima karma : tanya jawab.
Kaketus saking:
-Buku Pengembangan Materi Bahasa Bali
Penyusun:
-Drs. I Gede Manda
-Drs. I Wayan Dana
-Drs. Kt Karta Astika
-Dra. I. A. Sri Wahyuni
-Drs. Made Dana
-Drs. Made Slamet
-Drs. Nengah Dug Dug
-Drs. I Nengah Wijaya
-Dra. Ni Nyoman Marni
-Drs. Nyoman Nudiana
-Dra. Ni Nyoman Sariani
-I Wayan Somada, S.Pd.
-Ni Nyoman Arini, S.Pd.
-Drs. I Nengah Suarta
-Ni Gst Ayu Puspanadi, S.Pd.
-Drs. Ida Bagus Made Astawa
Editor:
-Drs. I Gede Manda
Kaunggah Olih:
-I Made Gede Suwastana
Tidak ada komentar:
Posting Komentar